Geðheilsa.is

Ég er fædd á Akureyri 1972. Ég er yngst af fimm systkinum. Að sögn móður minnar  var ég kraftmikið barn og oft kom fyrir að ég vaknaði um miðjar nætur,þá ekki vegna veikinda heldur vildi ég leika mér og gat bara einfaldlega ekki sofið. Móðir mín þurfti því að vera með mig til að vekja ekki systkini mín.

Þegar ég byrjaði í grunnskóla kom það oft og iðulega fyrir að ég gleymdi eða týndi bæði fatnaði og skóladóti. Ég flýtti mér ávallt að borða og sullaði þá gjarnan niður eða á mig sjálfa. Ég man ennþá þegar móðir mín talaði um að ég þyrfti alltaf að vera með smekk þó ég væri orðin þetta gömul og af hverju ég gæti ekki verið snyrtileg eins og bróðir minn,(sem var tveim árum eldri en ég) og svo fram eftir götunum. Ég var mikið í íþróttum sem barn og lék mér mikið við stráka eins og til dæmis í fótbolta,lögguleikjum og fleira. Ég hafði gaman af að hjóla í pollunum,fara uppá bílskúrþak og hoppa niður,klifra í trjám,fara í njósnaleiki og stofnaði meira að segja njósnafélag!  Ég fann uppá mjög mörgum uppátækjum sem ekki féllu í góðan farveg hjá foreldrum mínum. Sem sagt,ég sótti  mikið í spennu og athygli.  Móðir mín talaði oft um það að ég hefði átt að vera strákur en bróðir minn stelpa, vegna þess hversu hann var rólegur og góður að dunda sér,öfugt við mig.  Vegna þess hvernig ég var fékk iðulega skammir og að ég væri heimsk.

Þegar ég var tólf ára skildu foreldrar mínir og fluttum við bróðir minn til Keflavíkur með móðir okkar. Ég vildi vera eftir á Akureyri hjá pabba en fékk engu um það ráðið. Mér leið oft mjög illa í skólanum og átti erfitt með að kynnast krökkunum í bekknum mínum. Ég leiddist út í slæman félagsskap,byrjaði að reykja og drekka áfengi. Þegar ég kynntist áfenginu leið mér einhverfveginn betur. Ég átti eina góða vinkonu og vorum við alltaf bara tvær saman. Eins og áður sótti ég í spennu og framkvæmdi það sem mér datt í hug þá og þegar án þess að gera mér grein fyrir afleiðingum þess. Ég byrjaði að læra á harmónikku en flosnaði upp úr því fljótlega. Ég fór að stela, bæði úr búðum og peningum frá mömmu. Ég fór að skrópa í skólann,lenti í slagsmálum við strák í miðjum tíma og var send til skólastjórans. Ég laug mikið að móðir minni og fór á puttanum með vinkonu minni hingað og þangað. Ég og vinkona mín fórum að taka inn sjóveikitöflur og brutumst inn í tónlistarskólann í Keflavík og svo má lengi telja.  Á þessum tíma hélt ég dagbók og í hana skrifaði ég hugsanir mínar,líðan og hvað ég hafði verið að bralla.  Dag einn gleymdi ég dagbókinni á skrifborðinu mínu og komst móðir mín í hana og þegar ég kom heim varð hún allveg öskureið. Hún hélt á dagbókinni og kallaði mig lygara og að hún ætti þetta ekki skilið af mér eftir hafa alið mig vel upp og ekki höguðu systkini mín sér svona. Ég varð hrædd og hljóp út grátandi.

      Þegar ég var 16 ára og í níunda bekk sem þá var,kynntist ég fyrrverandi sambýlismanninum mínum. Hann var 9 árum eldri en ég og bjó í sveit fyrir austan. Móðir mín var strax mótfallinn sambandi okkar og vildi ekkert gera til að kynnast honum. Ég hlustaði ekki á hana. Þegar ég var á sautjánda aldursári varð ég ólétt eftir hann. Mér fannst það spennandi en mamma varð brjáluð. Ég flutti því austur með kærastanum mínum og við bjuggum  fyrst heima hjá foreldrum hans. Ég var fegin að komast að heiman en hvatvisin og spennan hjá mér var en til staðar. Í lok apríl árið 1990 eignuðumst við stúlku. Ég fæddi hana á sjúkrahúsinu í Keflavík og var heima hjá móður minni og sambýlismanni hennar fyrstu vikurnar. En og aftur byrjaði mamma að segja að ég væri svo vitlaus að ég gæti ekki alið barnið upp og sagði við barnið að hún væri mikið betri en mamma þess. Auðvita sárnaði mér en sagði ekkert. Á þessum tíma hafði ég lítið samband við föður minn sem bjó á Akureyri. Ég og sambýlismaðurinn minn fluttum í eigið húsnæði með litlu dömuna okkar,austur,ekki langt frá foreldrum hans. Það gekk vel í fyrstu en svo fór að síga á ógæfuhliðina. Til að gera langa sögu stutta þá segi ég frá því helsta sem skiptir máli í þessari umfjöllun um ofvirknina og afleiðingar hennar.

      Árið 1993 eignuðumst við strák. Hann varð strax mjög orkumikill og þurfti ég að hafa meira fyrir honum en stelpunni okkar. Sonur minn var oft erfiður í skapi og stundum vissi ég ekki hvað ég átti að gera. Hann var eins og ég,alltaf að meiða sig,sulla niður,týna fatnaði og var oft eyrðalaus sérstaklega ef hann hafði ekkert fyrir stafni. Hann var einnig mjög hvatvís eins og ég og bitnaði það oft á okkur í fjölskyldunni. Þó svo að ég væri orðin tveggja barna móðir batnaði ekkert ástandið hjá mér. Ég átti oft erfitt með að sofna,vegna þess að hugurinn var á fullu. Stundum fór ég bara inn í stofu og fór að gera leikfimisæfingar þó komið var fram yfir miðnætti. Ég vaknaði um sex leitið á morgnana,fór í æfingar og sund. Ég var ekki mjög ábyrgðarfull,og talaði sambýlismaðurinn minn oft um það hvað ég væri kærulaus. Á næstu árum jókst drykkjan hjá mér og maðurinn minn og ég fengum okkur yfirleitt alltaf í glas um helgar. Ég keyrði drukkin,og var gjörsamlega hömlulaus þegar við fórum út að skemmta okkur. Þegar ég drakk, þá drakk ég ætíð illa. Ég lenti í slagsmálum á balli,var utan í karlmönnum og var sjúk í athygli frá þeim. Ég var ein af þeim sem var síðust út af böllum og vildi alltaf fara í partý eða eitthvað eftir böll. Maðurinn minn var skiljanlega mjög reiður við mig útaf þessu kallastandi og kallaði mig öllum illum nöfnum. Hann lét mig heyra það stakt og stöðugt að ég væri jafn klikkuð eins og foreldrar mínir og stundum kom það fyrir að við slógumst. Þegar ég drakk vildi ég alltaf fara eitthvað en ekki maðurinn minn. Stundum tók hann lykklana úr bílnum,tók símann og læsti útidyrahurðinni svo að ég kæmist ekkert. Börnin okkar voru mikið hjá ömmu sinni og afa sem bjuggu á næsta bæ,en þar stunduðum ég og maðurinn minn búskap. Þegar ég var að keyra bíl, ók ég iðullega hratt og lenti oft útaf eða bakkaði á bíla. Ég fékk oft sektir sökum hraðaksturs. Á sumrin fengum við unglingstúlkur til okkar í sveitina og mætti segja að ég hafði þroska á við þær,það er að segja ég hagaði mér þannig en ekki eins og fullþroskuð kona. Hvatvísi og stjórnleysi einkenndi líf mitt. Ég æddi úr einu verkefni í annað,kláraði ekki það sem ég byrjaði á og var mjög óskipulögð. Maðurinn minn beitti andlegu ofbeldi á mig í ríkum mæli svo að ég varð mjög háð honum og sjálfstraustið var ekkert,og mér fannst ég vitlaus og heimsk. Ég átti fáar vinkonur og einanangraði mig oft í sveitinni. Ég fór að halda fram hjá manninum mínum,með manni sem gat verið pabbi minn. Hjá honum fékk ég athygli,og mér þótti svaka spennandi að laumast út til að hitta hann en hann var giftur maður. Eins og oft gerist í litlum kaupstöðum var mikið um kjaftasögur. Ég var oft milli tanna á fólki og bitnaði það á fjölskyldu minni og tengdaforeldrum mínum.

     Í byrjun ársins 1999 fór ég til Akureyrar í Verkmenntaskólann  og tók son minn með mér. Ég leigði hjá sjómanni sem var mikið út á sjó svo ég hafði mikið íbúðina fyrir mig. Strákurinn minn fór í leiksóla og ég hóf námið. Ég valdi félagsfræðibraut/sálfræðilínu en átti erfitt með að einbeita mér og var feimin. Síðan fór að drekka áfengi á hverju kvöldi og mætti stundum full í skólann. Ég hætti í nánast í öllum fögunum og tók bara próf í sálfræðinni. Systir mín sem býr á Akureyri hafði áhyggjur af mér. Ég fékk þunglyndislyf hjá lækni og drakk ofan í þau. Mér leið mjög illa og eitt kvöldið gleypti ég allar þunglyndistöflurnar,drakk áfengi og skar mig þvers og kruss á handleggjunum. Síðan hringdi ég í systir mína og hún kom strax. Strákurinn minn var heima svo hann sá mig gera þetta. Ég var keyrð á gjörgæsludeild og þar var dælt upp úr mér lyfjunum. Eftir það var ég lögð inn á geðdeildina  á Akureyri. Ekki var ég lengi það í það skiptið og fór á áfengismeðferð á Vogi. Þar var einn maður sem sagði við mig að það væri eitthvað meira að mér en áfengissýkin. Ég var alltaf á iði og átti erfitt með að einbeita mér. Þegar ég var búin á vogi fór ég í áframhaldandi meðferð á Vík. Það var erfiður tími og var ég oft að því komin að strjúka. Mamma og fjölskylda mín komu í heimsókn. Ég var uppfull af skömm og sektarkennd. Þar vaknaði ég ætíð klukkan sex og fór út að labba til átta. Herbergisfélaginn minn sagði við mig að ég væri ofvirk en ég brosti nú bara. Þegar ég kem af vík,leigði ég mér íbúð og strákurinn minn var hjá mér. Ég skildi skiptum við manninn minn fyrir austan en hann var með stelpuna okkar.

    Um haustið byrjaði strákurinn minn í grunnskóla og ég fór að vinna í sláturhúsinu á Akureyri. Ég fór aldrei hvorki í kaffi né hádegismat þar,reykti bara og drakk diet coke. Þarna kynntist ég stelpu sem var alkahólisti. Hún varð fastagestur heima hjá mér og við fórum að drekka saman. Hún var dálítið villt og það líkaði mér. Við drukkum heilu næturnar og ég hætti í sláturhúsinu. Einn morguninn kom systir mín og rak hana út og tók mig með heim til hennar. Við höfðum þá sofnað út frá sígarettu og stórt brunagat var á sænginni,en við vorum heppnar að ekki skildi fara verr. Aftur fór ég í meðferð á Vog og á göngudeildina á Akureyri eftir það. En mér leið ekki vel  og systir mín og móðir fengu pláss fyrir mig á geðdeildinni. Þar var ég látin á hin og þessi lyf en ekkert dugði. Ég labbaði fram og til baka um gangana og fékk svo leyfi til að fara í æfingar. Ég tók upp á því að brjóta glös og skera mig í handleggina í tíma og ótíma. Sökum þess var deildinni læst og ég mátti ekkert fara nema í fylgd. Ég fékk annan geðlækni því ég var svo ósátt við þann sem ég var hjá. Ég fór að fara í viðtöl hjá sálfræðingi sem var á geðdeildinni. Mér þótti það gott að ræða við hann. En ég var orðin pirruð að vera þarna inni og strauk því  einn daginn Mamma varð brjáluð og systir mín svo ég fór aftur inn á geðdeildina.

      Móðir mín fór í það að svipta mig sjálfræði og gekk það í gegn. Það þótti mér hræðilegt og mátti aldrei vera ein. Það var meira að segja farið með mér á klósettið svo ég mundi ekki skera mig. Ég gat ekki einbeitt mér að lestri eða neinu. Eitt skiptið þegar ég var hjá sálfræðingnum spurði hann mig mikið um hvernig ég hafði verið sem barn og svo framvegis. Hann tók greindarvísitölu próf á mér og einnig fleiri próf. Eftir það sagði hann mér að það væru sterkar líkur á því að ég væri ofvirk og með athyglisbrest. Einnig að ég væri persónuleikatruflun og kvíða. Þá var látið í gang ferli til að fá leyfi hjá landlækni fyrir ritalíni. En það hafði aldrei áður gerst á geðdeildinni að láta fullorðin einstakling á ritalín.  Nú landlæknir samþykkti ritalínið og ég þurfti að ganga í gegnum tölvupróf. Ég kolféll á því  svo í seinna skiptið tók ég inn ritalín og hálftíma seinna eða svo tók ég prófið aftur. Það gekk betur í það skiptið. Ég var á fimm ritalíns töflum á dag og hvílík breyting. Allt í einu gat ég fundið frið innra með mér. Ég gat legið upp í rúmi og lesið. Það tóku allir eftir þessari breytingu á mér. Ég var hætt að skera mig en það gerði ég til að fá athygli og samúð, þó skrýtið sé.

           Dag einn kom vinkona mín, sem ég kynntist í sláturhúsinu  inn á deild og var lögð inn. Hún lenti í með mér í herbergi og það hafði mjög slæm áhrif á mig. Ég vildi fá að skipta um herbergi en fékk ekki. Ég var ennþá í nauðungarvistun svo ég gat ekkert farið. Þessi fyrrverandi vinkona mín var að koma upp í rúm til mín á nótunni og ég fékk nóg.  Það kom óvænt upp tækifæri sem ég var ein svo ég strauk og fór heim í íbúðina mína.  Allt varð vitlaust og ég var flutt aftur inn á geðdeild. Mamma treysti ekki læknunum á Akureyri svo að ég var flutt suður á Landspítalann inn á geðdeild þar. Það var hræðilegt að vera þar, eins og í fangelsi og starfsfólkið mjög ópersónulegt. Þegar ég var þarna inni hélt læknirinn minn að ég væri með anorexíu og því var setið yfir mér á meðan ég píndi í mig matinn. Ritalínið hafði þau áhrif á mig að ég fann ekki til hungurs,ég var ekki svöng og bauð jafnvel stundum við mat. Ég var á þessum tíma 49 kíló. Ég var því viktuð á hverjum morgni. Læknirinn sagði að ég mætti útskrifast þegar ég væri búin að þyngjast meira. Þá datt mér snjallræði í hug. Ég tók nokkrar bækur og límdi þær við mig,síðan var ég vigtuð þá í náttkjól og vitir menn ég hafði þyngst. Ég útskrifaðist svo stuttu seinna.

     Þegar ég var komin heim til Akureyrar var ég innrituð á göngudeildina/geðdeildar.  Það þýddi að ég kom reglulega í viðtöl bæði hjá geðlækni og sálfræðing. Ég var ennþá á ritalíni og fleiri lyfjum og mér leið betur. Læknarnir mínir töldu það gott fyrir mig að komast inn á vinnumarkaðinn. Mér datt þá í hug að auglýsa í bændablaðinu til að komast í heyskap. Vitir menn,ég fékk mörg svör og ég ákvað að fara hingað í Húnavatnssýsluna. Þar ætlaði ég bara að vera fram yfir heyskap en ég og bóndinn urðu ástfangin hvor af öðru. Hann bjó einn og er 17 árum eldri en ég. Við erum mjög ólík, ég drífandi,hann rólegur og yfirvegaður. 

      Veturinn 2001 varð ég ófrísk og varð að hætta á öllum lyfjum. Það gekk bærilega en þegar ég var komin sex mánuði á leið misstum við barnið. Ég og bóndi minn fórum suður og ég var látin fæða barnið sem var drengur. Þetta var mjög erfitt tímabil og börnin mín tóku þetta nærri sér en þau voru fyrir austan hjá pabba þeirra í skóla.  Ég fór aftur á mín lyf. Ég varð afur ólétt og eignuðumst við strák,sex vikum fyrir tímann. Tveim árum síðar eignuðumst við svo stelpu.

      Það árið byrjaði ég aftur að drekka. Ég faldi drykkjuna og engin vissi af því. Eftir marga mánaða drykkju var ég orðin svo úttauguð og full af kvíða svo ég sagði frá þessu. Aftur fór ég inn á Vog en ég hafði haft stelpuna mína á brjósti allveg fram á þann dag. Því var ég þurrkuð upp á Vogi. Þegar hormónabreytingarnar voru gengnar til baka, byrjaði sama ballið hjá mér. Spennan,óróleiki,og ég byrjaði að skera mig aftur í handleggina. Ég var svo látin á Vík en var ekki þar nema í fimm daga en þá var ég send inn á geðdeildina á Akureyri. Þar var ég aftur látin á ritalín og fékk að fara heim eftir fimm daga vistun. Þá tók við mikill kvíði hjá mér hér heima og mér leið hræðilega. Ég fékk oföndunarköst svo ég fékk kvíðastillandi lyf.

      Síðastliðið vor var mikið álag á mér í sauðburðinum. Ég vakti á nóttunni yfir skjátunum og  við það brenglaðist lyfjagjöfin hjá mér. Ég fór að drekka bjór á vöktunum og var svo uppspennt að ég náði ekki að sofna yfir daginn og borðaði lítið.  Ég leit hræðilega út,hvít,tekin í andliti og líkaminn þarfnaðist næringu. Í lok sauðburðarins var ég lögð inn á sjúkrahúsið á Hvammstanga. Þar var ég í tíu daga,með næringu í æð og náði tökum á svefninum aftur. Við vorum með sænska stúlku hjá okkur og hún reyndist okkur mjög vel, það er að segja var með börnin og sá um heimilið á meðan ég var á sjúkrahúsinu.

       Þegar ég kom heim eftir sjúkraleguna hélt drykkjan áfram og ég var illa haldin af kvíða. Þá var ég send til Akureyrar og í samráði við geðlækninn minn var ég lögð inn á geðdeild. Þá var ég orðin 46 kíló og vannærð. Það voru gerðar breytingar á lyfjunum hjá mér og ritalín skammturinn minnkaður í fjórar töflur í stað fimm sem ég var á. Ég gekk til sálfræðings sem var á deildinni og var í iðjuþjálfun og slökun.  Eitt kvöldið fékk ég mjög slæmt kvíðakast. Ég lamaðist allveg vinstra megin í líkamanum,titraði og skalf,gat varla talað og átti erfitt með öndun. Ég hef  aldrei á ævinni verið  eins hrædd um að deyja eins og þegar þetta gerðist. Hugsanir mínar snérust um börnin mín og ég fór með bænir. Það var farið með mig á gjörgæsludeildina,ég fékk sprautu og tekið var hjartalínurit og fleira. Þetta gekk svo smá saman yfir og ég fór aftur á geðdeildina.

   Starfsfólkið á deildinni og læknar héldu því fram að ég væri með anorexíu því ég borðaði svo lítið. Ég neitaði því og sagði að ég væri ekki nógu öguð til þess. Eftir hálfan mánuð á geðdeildinni fékk ég að fara heim. Mér leið betur og hafði enga löngun í áfengi enda var búið að vara mig við að ef ég byrjaði að drekka aftur tækju þeir af mér lyfin. Í dag er ég ennþá á ritalíni og öðrum lyfjum. Ég og bóndi minn höfum verið í viðtölum við sálfræðing sem kemur til Hvammstanga tvisvar í mánuði eða svo. Það er aðalega útaf stráknum okkar sem er rúmlega fjögra ára  og er hann talinn vera ofvirkur. Hann á að fara í gegnum visst ferli á næstunni til að greina hann.  Þegar ég var að afla mér upplýsinga varðandi þessa ritgerð um ofvirkni og athyglisbrest, þá kom ég auga á margt sem ég vissi ekki um eins og til dæmis í sambandi við ofvirki/athyglisbrest hjá konum. Ég las grein þar sem gefin voru fimmtíu ráð fyrir athyglisbrest hjá fullorðnum. Ég geri mér líka grein fyrir því núna að það er ekki nóg að fá greiningu og látin á lyf því það er svo margt annað sem einstaklingurinn þarf að kljást við. Það er ekki spurning  að það breytti lífi mínu og líðan að fá greiningu. Ég hafði staðnað í þroska,sjálfstraustið og sjálfsímyndin var í mínus. Ég veit að það er ekki hægt að losna við ofvirkni/athyglisbrest en hægt er að halda einkennunum niðri með lyfjum eða öðrum meðferðum. Eins og ég nefndi í upphafi ritgerðarinnar  varð kaflaskil í mínu lífi eftir að hafa fengið greiningu á ofvirki og athyglisbrest eftir öll þessi ár sem ég hafði lifað í mikilli vanlíðan og stjórnleysi. Ég þurfti í rauninni að kynnast sjálfri mér upp á nýtt. Átta mig á tilfinningum mínum og þörfum, hvað ég vildi gera með líf mitt. Í dag er ég viss um að pabbi minn er líka með ofvirkni og athyglisbrest því ég þekki einkennin. Hann er 74 ára í dag og kemur oft hingað í sveitina til okkar. Ein systir mín er ofvirk en ekki með athyglisbrest. Sonur hennar er á ritalíni og dóttir hennar sýnir ofvirkniseinkenni en hefur ekki farið í greiningu svo að ég viti til. Eitt sinn sagði við mig læknir að ég væri með þennan stimpil að vera ofvirk. Ég varð hvumsa og sagði honum að það væri ekki hægt að stimpla fólk,hvorki með ofvirkni eða aðra sjúkdóma. Fólk hefur gjarnan þær ranghugmyndir að það sé í neikvætt að vera með ofvirkni/athyglisbrest. En ég skal segja þér lesandi góður að það er ýmislegt jákvætt í fari þessa einstaklinga.

     Það má nota alla þessa orku og athafnasemi sem í okkur býr,á jákvæðan hátt,hver og einn verður bara að finna það hjá sjálfum sér. Mér líkar til dæmis einna best að vinna í skorpu vinnu. Þar sem allt er á fullu  og svo búið. Ég er drífandi og hef mjög ríkt hugmyndaflug. Ég þarf á tilbreytingum að halda í lífinu því ef ekki líður mér illa Ég er ennþá ör og stundum of fljót á mér en þessi innri óróleiki er ekki til staðar eins og áður. Heldur er ég ekki laus við hvatvísina og á erfitt með að skipuleggja mig. Stundum kemur fyrir að ég æði úr ókláruðu verki í annað, en þá tala ég stundum við sjálfa mig og segi að ég verði að slaka á og klára eitt í einu.

      Lífið er dýrmætt og börnin mín eru mér allt. Mín veikindi hafa óhjákvæmilega bitnað á fjölskyldu minni og börnum. Í stað þess að fá sektarkennd yfir því reyni ég að líta á mína reynslu á jákvæðan hátt. Stundum þarf mikið að ganga á í lífi manns til þess að koma auga á hvað er mikilvægast í lífinu. Ég vil vera til staðar fyrir börnin mín fjögur og hjálpa þeim og fylgjast með þeim vaxa og dafna.  Ég hef verið að senda syni mínum sem er 13 ára (býr fyrir austan)upplýsingar um ofvirkni/athyglisbrest unglinga. Í fyrstu þegar ég ræddi um þetta við hann brást hann mjög illa við. Sagðist ekki vera þroskaheftur og að ekkert væri að honum.

 Ég er um þessar mundir að fræða hann og upplýsa. Hann er á viðkvæmum aldri og býr hjá pabba sínum,sem að mínu mati  mjög lokaður og kann ekki að tjá tilfinningar sínar. Það er líka svo erfitt að vera ekki hjá honum til að faðma,kyssa og geta rætt málin öðruvísi en í gegnum síma.

 Ég vil ekki að strákarnir mínir þurfi að ganga í gegnum það sama og ég, því fyrr sem þeir fá greiningu,hver sem hún verður, því betra.  Þá er hægt að fara vinna markvisst að hjálpa þeim. Hvort sem það verður með eða án lyfja. Nauðsynlegt er fyrir þá, að fá hvatningu og hrós og leita eftir þeirra sterku hliðum í stað þess að einblína bara á það neikvæða. Því börn sem eru ofvirk fá miklu meiri skammir og neikvæð viðbrögð heldur en önnur börn.  Fyrir ofvirka barnið er gott að hafa reglu á hlutunum,ákveðinn ramma sem fylgt er eftir. Mikið áreiti og spenna er mjög slæm fyrir ofvirka einstaklinga. Það er miklu meiri hætta á að ofvirkir einstaklingar sem hafa ei fengið greiningu, lendi í kast við lögin,leiðist út í áfengis/vímuefnaneyslu en þeir sem eru ekki ofvirkir. Aðgerðarleysi er líka slæmt fyrir ofvirkan einstaklinn,og getur valdið þunglyndi og tölvufíkn. Ofvirkir einstaklingar eru mun líklegri til að falla frá námi,reykja,aka of hratt eða lenda í umferðaróhöppum,eignast börn of ung,og einangra sig félagslega.

  Það er því mjög mikilvægt fyrir foreldra sem  hafa grun um að barnið sitt sé haldið ofvirkni/athyglisbrest að leita eftir aðstoð hjá sérfræðingum til að koma í veg fyrir alvarlegar afleiðingar og þeim skelfilegu vandkvæðum sem fylgja ofvirkni/athyglisbrest.

   Að lokum vil ég segja að þrátt fyrir flókna taugaröskun og mikla erfiðleika sem henni fylgja hafa  þessir einstaklingar á öllum aldri,hver með sínu sniði vonir og væntingar um farsælt og gott líf. Við skulum minna okkur á að “aðgát skal höfð í nærveru sálar”. Athyglisbrest og ofvirkni fylgja líka styrkleikar,þessi börn,unglingar og fullorðnir eru upp til hópa hugmyndaríkt,kraftmikið og skemmtilegt fólk sem þarf á skilningi og stuðningi umhverfisins að halda til að rata á rétta hillu í lífinu.

 Anna Heiða